brede beeld over inclusie

admin — Fri, 19 Sep 2025 13:32:33 +0000

Waarom is de opvatting dat inclusie alleen gaat over leerlingen met en zonder beperking/ondersteuningsbehoefte beperkt?

Die opvatting is te smal omdat:

Inclusie gaat over álle verschillen tussen kinderen, niet alleen beperkingen of ondersteuningsbehoeften. Denk aan verschillen in sociale achtergrond, cultuur, taal, religie, genderidentiteit, seksuele oriëntatie, talenten en leerstijlen.
Inclusie raakt aan de maatschappelijke opdracht van het onderwijs. Die opdracht is niet alleen kinderen kwalificeren (kennis en vaardigheden bijbrengen), maar ook bijdragen aan:
- Socialisatie: leren samenleven in een diverse samenleving.
- Personificatie: ontwikkeling van identiteit, waarden en autonomie.

Als we inclusie beperken tot “kinderen met en zonder beperking” missen we die bredere dimensies.

Wat is de bredere opdracht van het onderwijs als het gaat om inclusie?

De bredere opdracht is:

Bijdragen aan kansengelijkheid: Ieder kind krijgt eerlijke toegang tot goed onderwijs en de kans zich te ontwikkelen, ongeacht afkomst of achtergrond.
Bevorderen van verdraagzaamheid en acceptatie van verschillen: School is een oefenplaats waar kinderen leren omgaan met verschillen en conflicten, en waar ze burgerschapswaarden ontwikkelen.
Actief werken aan sociale cohesie: Door verschillen niet weg te poetsen, maar zichtbaar en bespreekbaar te maken, leren kinderen zich verhouden tot de ander.

Inclusie is daarmee een onderdeel van het bredere pedagogische en maatschappelijke doel van onderwijs.

Waarom moeten we breder kijken dan alleen naar inclusie van kinderen met een ondersteuningsbehoefte?

Omdat:

Exclusie kent vele vormen. Niet alleen kinderen met een beperking kunnen buitengesloten raken; ook kinderen die “anders” zijn in sociaal, cultureel of economisch opzicht.
De samenleving vraagt om meer. We leiden kinderen op voor een diverse samenleving waarin verschillen normaal zijn en waarin samenwerking, respect en wederzijds begrip nodig zijn.
Inclusie als sociaal proces. Het gaat niet alleen om wie er in de klas zit, maar ook om hoe we met elkaar omgaan in die klas.

Conclusie

Inclusie is geen einddoel op zich, maar een manier om de bredere maatschappelijke opdracht van onderwijs waar te maken:

ieder kind tot zijn recht laten komen;
bijdragen aan een samenleving waarin verschillen er mogen zijn;
en kinderen toerusten om als volwaardige burgers deel te nemen aan die samenleving.

Als we inclusie beperken tot “kinderen met een ondersteuningsbehoefte erbij hebben in de klas”, doen we zowel de kinderen als de bredere opdracht van het onderwijs tekort.

Jaarverslag POBV24

admin — Wed, 17 Sep 2025 15:35:24 +0000

Jaarverslag 2024

Samenwerkingsverband VO Passend Onderwijs Barneveld-Veenendaal

Het Samenwerkingsverband VO Passend Onderwijs Barneveld-Veenendaal (SWV POBV) zet zich in voor een inclusief en ondersteunend onderwijsklimaat waarin iedereen kan floreren! Dan doen we met onderwijsaanbod voor kwetsbare leerlingen, dicht bij huis, waarbij zij meetellen en kansen krijgen om zich te ontwikkelen.

Binnen het SWV POBV werken 8 schoolbesturen samen. Met elkaar zijn afspraken gemaakt over de manier waarop alle leerlingen de ondersteuning kunnen krijgen die zij nodig hebben. Deze afspraken vormen samen de opdracht voor passend onderwijs, zoals vastgelegd in ons ondersteuningsplan ‘De Poort naar Inclusie’.

De missie en doelstelling van het POBV is vertaald in
4 uitgangspunten:

Het gezamenlijk ontwerpen en ontwikkelen van een aanbod dat passend en dekkend is

We werken doelmatig, planmatig en actiegericht - vanuit het doel waarom iets wordt gedaan - en niet vanuit de regels.

Inclusiviteit en gemeenschappelijkheid staan hoog in ons vaandel

We richten ons op het versterken van de professionaliteit en de samenwerking tussen professionals om de jongeren heen, op alle niveaus.

Belofte: De poort naar Inclusie

De Poort naar Inclusie is opgebouwd uit 6 speerpunten en beloften rondom het passende onderwijsaanbod dat we de leerlingen bieden.

1. Basisondersteuning en zorgplicht

Elke jongere krijgt, binnen de kaders van de wet- en regelgeving, de ondersteuning die recht doet aan zijn of haar unieke behoeften. Dit doen we door de zorgplicht serieus te nemen: we willen iedere jongere een stevige basis bieden.

2. Extra ondersteuning en specialistische ondersteuning

We zorgen ervoor dat niemand achterblijft en dat elke jongere de kans krijgt om te leren. Dat doen we met aanvullende en specialistische onderwijsondersteuning aan jongeren die dat nodig hebben.

3. Thuiszitters

We zetten ons in om thuiszitters weer een plek te geven in het onderwijs. Daarvoor ontwikkelen op maat gemaakte oplossingen, zodat iedere jongere in zijn of haar eigen tempo kan terugkeren is in de klas.

4. Samenwerking en innovatie

We bevorderen de samenwerking tussen scholen en partners om gezamenlijk te komen tot vernieuwende aanpakken, die het onderwijs verbeteren en verrijken.

5. OPDC (Orthopedagogisch Didactisch Centrum)

Via ons Orthopedagogisch Didactisch Centrum bieden we vanaf schooljaar 2024-2025 expertise en extra ondersteuning, boven op de mogelijkheden binnen de eigen school. Dit stelt jongeren in staat zich gericht te ontwikkelen.

6. Bestuur en organisatie

We zorgen voor een stevig bestuur dat de belangen van alle betrokkenen behartigt en waarborgt.

Ambities voor komende vier jaar

Voor de komende vier jaar willen we de navolgende vijf doelen realiseren. Samen vormen deze de bouwstenen en instrumenten om bij te sturen op basis van de voortgang, actualiteit en wijzigende behoeften.

Aanpak thuiszitters

Doel: We zorgen voor een sluitende aanpak van verzuim en thuiszitters in de regio. Dat doen we op basis van uniforme definities, betrouwbare cijfers, duidelijke stappenplannen en maatwerkvoorzieningen voor jongeren zonder onderwijsplek.

Jeugdhulp in school en zorg in onderwijstijd

Doel: We organiseren de jeugdhulp en zorg in de school, in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd. Waar mogelijk gebeurt dit collectief, op een toegankelijke manier, met zo min mogelijk bureaucratie, zodat leerlingen sneller de juiste passende ondersteuning kunnen krijgen.

Onderwijszorgarrangementen

Doel: We ontwikkelen een regionaal arrangementenpalet, inclusief afspraken over bekostiging, toegang en verantwoordelijkheden, waarmee jongeren met complexe ondersteuningsbehoeften duurzaam worden geholpen. Dit doen we binnen de experimenteerregeling en passend binnen de wet- en regelgeving.

Toegankelijke, inclusieve leeromgeving

Doel: Samen werken we aan inclusieve scholen. Dat doen we bijvoorbeeld door gezamenlijke huisvestingsplannen, professionalisering en samenwerking met jeugdhulp.

Versterken van de pedagogische basis en preventie

Doel: We maken met lokale schoolbesturen en binnen het OOGO-overleg afspraken over het versterken van opvoedondersteuning, ouderbetrokkenheid en de inzet van lichte hulp in de wijk en op school.

Ondersteuning vanuit POBV

Het loket

Onze medewerkers van Het Loket staan klaar om advies en ondersteuning te bieden aan de scholen die deel uitmaken van ons samenwerkingsverband. Het Loket organiseert trainingen, voert onderzoeken uit en biedt (maatwerk)trajecten aan, in nauwe samenwerking met de schoolbesturen.

Een ouder- en jeugdsteunpunt

Een ouder- en jeugdsteunpunt fungeert als een toegankelijk loket voor ouders en jongeren. Bij het steunpunt kunnen ze terecht met vragen of voor advies.

Het OPDC

Het Orthopedagogisch Didactisch Centrum is de bovenschoolse voorziening voor jongeren van het samenwerkingsverband. De jongeren die ondersteuning krijgen van het OPDC blijven ingeschreven in het vo, waarbij de verwijzende school verantwoordelijk is en blijft voor het onderwijsresultaat.

Het onderwijsaanbod

(missie en doelstelling)

De Wet Passend Onderwijs heeft als doel dat alle jongeren een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden, ook als zij extra ondersteuning nodig hebben.

Samenwerkingsverband VO Passend Onderwijs Barneveld-Veenendaal (POBV) zet zich in voor een kwalitatief hoogstaand en inclusief onderwijsaanbod voor alle leerlingen in de regio, zo nabij thuis als mogelijk. We geloven in de kracht van samenwerking tussen scholen, ouders en lokale gemeenschappen om een leeromgeving te creëren waarin iedere jongere zijn of haar talenten kan ontwikkelen en tot bloei kan komen. Door het delen van kennis, middelen en ‘best practices’ streven we naar gelijke kansen voor jongeren, ongeacht hun achtergrond of behoefte.

Ontwikkelingen rondom passend onderwijs in 2024:

speerpunten en aanbod

1. Hoogbegaafde leerlingen Binnenboord

De bovenschoolse voorziening Binnenboord richt zich op (vermoedelijk) hoogbegaafde leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte. Het gaat om leerlingen die dreigen vast te lopen of af te haken binnen het reguliere onderwijs of al thuis zijn komen te zitten. Het doel is te zorgen dat de betreffende leerling met maatwerkondersteuning – met benodigde (executieve) vaardigheden en sociaal- emotioneel gesteund – op termijn kan terugkeren naar de eigen school of een andere vorm van onderwijs.

2. Thuiszitters

Het terugdringen van het aantal leerlingen dat thuiszit is een structureel aandachtspunt. Binnen regio Foodvalley werken de scholen met de M@zl-aanpak, gericht op het voorkomen en verkorten van de uitval.

De M@zl-aanpak is gericht op vroegsignalering, intensieve samenwerking met ouders en zorgpartners en het organiseren van passende maatwerktrajecten.
Het OPDC biedt een speciaal arrangement voor jongeren die binnen het regulier onderwijs onvoldoende aansluiting ervaren. Deze is gericht op een geleidelijke doorstroom naar onderwijs of een ander passend traject.
De VO-scholen van het SWV POBV hebben een interne voorziening ingericht waar jongeren, met maatwerk, kunnen toewerken naar doorstroom naar een passend aanbod.

4. Perspectief op School (POS)

In 2024 is begonnen met het nieuwe monitoringssysteem voor de kwaliteitszorg: Perspectief op School (POS). Hiermee hebben we als samenwerkingsverband in één systeem zicht op de ondersteuning in de scholen; het dekkend aanbod; de voortgang op de doelen en activiteiten van ons jaarplan; de kengetallen en de inzet en verantwoording van onze middelen. Met POS zijn we in staat om:

verantwoording af te leggen over gemaakte keuzes;
inhoudelijk het gesprek aan te gaan; en
gericht keuzes te maken voor de toekomst.

5. Buitenschoolse voorziening voor kwetsbare doelgroepen

Via ons OPDC (Orthopedagogisch Didactisch Centrum) bieden we met ingang van schooljaar 2024-2025 extra ondersteuning aan. Leerlingen hebben dankzij het OPDC dicht bij huis toegang tot een leeromgeving waarin zij meetellen en kansen krijgen om zich te ontwikkelen. De ondersteuning van het OPDC overstijgt de ondersteuning binnen de eigen school. De jongeren die gebruikmaken van de diensten van het OPDC blijven ingeschreven bij een reguliere school voor voortgezet onderwijs.

Het OPDC heeft een cruciale rol in de ondersteuning van scholen en is gericht op:

het voorkomen van voortijdige schooluitval door leerlingen tijdelijk op te vangen en hun weer een onderwijsperspectief te bieden.
Het beperken van de instroom van leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO).
Het voorkomen en beëindigen van thuiszittersproblematiek.
Het bieden van ondersteuning aan leerlingen met hoogbegaafdheid die vastlopen in de reguliere setting.

Toekomstige ontwikkelingen

Ouder- en jeugdsteunpunt

Het ouder- en jeugdsteunpunt is essentieel om ouders en jongeren beter te ondersteunen bij vragen over en uitdagingen rondom opgroeien en opvoeden. Op de website van SWV POBV zijn alle routes en informatie voor ouders en jongeren te vinden.

Train-de-Trainer scholing

Per oktober 2024 is de tweejarige ‘Train-de-Trainer’-scholing voor de loketmedewerkers van SWV POBV van start gegaan. De scholing heeft als doel dat de loketmedewerkers leerlingen nog gerichter kunnen helpen bij wat nodig is om op school goed mee te kunnen doen.

Governance

Auditcommissie en kwaliteitscommissie

Daarnaast is er een auditcommissie en een kwaliteitscommissie die toezicht houden op het reilen en zeilen van het SWV POBV. De kwaliteitscommissie heeft in 2024 een handboek geschreven, met maatregelen voor verbetering van alle processen in SWV POBV.

Scheiding van bestuur en toezicht

In schooljaar 2021-2022 heeft het Samenwerkingsverband VO Passend Onderwijs Barneveld-Veenendaal de keuze gemaakt om te werken met een toezichthoudend bestuur (TB) naast de uitvoerend bestuurder:

De directeur-bestuurder is uitvoerend bestuurder
het toezichthoudende bestuur bestaat uit een onafhankelijke voorzitter en de leden afkomstig uit de besturen van de acht aangesloten scholen.

Rollen en bevoegdheden

De scheiding van bestuur en toezicht en de onderscheiden rollen en bevoegdheden zijn vastgelegd in de statuten. Als voordeel van deze inrichting van het bestuur wordt de grote betrokkenheid van de besturen en scholen gezien. De inrichting voldoet ook aan de formele eisen.

Een groeiend onbehagen over de interactie en dynamiek tussen de bestuurder, het directeurencollectief en het toezichthoudend bestuur, was in 2024 aanleiding voor een zelfevaluatie door het toezichthoudend bestuur onder begeleiding van Bureau Lagerweij Uitkomst van de evaluatie was dat de duidelijke scheiding van het bestuur en het intern toezicht, op papier, in de praktijk onvoldoende werkt.

Nieuwe kwaliteitscultuur

Ook de kwaliteitscultuur vroeg om aparte aandacht. Het toezichthoudend bestuur heeft er daarom voor gekozen om onder begeleiding van Bureau Lagerweij ook een gerichte interventie op de kwaliteitscultuur te doen. Er is een start gemaakt met het neerzetten van een nieuwe kwaliteitscultuur, zowel wat betreft de interactie tussen leden van het toezichthoudend bestuur alsook in de interactie met de directeur-bestuurder.

Nieuwe (a.i.) directeur-bestuurder

De directeur-bestuurder heeft op basis van het bovenstaande de conclusie getrokken dat hij niet in staat is om het samenwerkingsverband in deze fase verder te brengen. Hij heeft in januari 2024 in gesprekken met de remuneratiecommissie zijn opdracht teruggegeven. Mw. M. Triest is hierop per mei 2024 (ad interim) benoemd tot directeur-bestuurder. Haar opdracht is tussentijds verlengd.

Uncategorized | pobv